چهارشنبه, 31 شهريور 1400
  • ساعت : ۱۲:۱۳:۴۰
  • تاريخ :
     ۱۴۰۰/۰۶/۱۵ 
  • کد خبر : ۱۱۴۲۰
تیترنویسی، قله روزنامه نگاری است
یک مدرس روزنامه نگاری با بیان اینکه تیتر به کلمات جان می دهد، تیتر نویسی را قله روزنامه نگاری نامید.

مجید رضائیان در کارگاه آموزشی تیترنویسی که به همت فرهنگسرای رسانه وابسته به سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان به صورت مجازی برگزار شد، گفت: در روزنامه نگاری شش فرم پایه، سه فرم مکمل و یک فرم جنرال داریم و دلیل اینکه از تیتر به عنوان فرم جنرال نام برده می شود، این است که در تمام بخش های خبری کاربرد دارد.
وی با بیان اینکه کلمات به روزنامه نگاری جان می دهند اما تیتر به کلمات جان می دهد، افزود: ادبيات در تيتر از پيچیدگي هاي خاص خود برخوردار است و اگر بخواهيم تكنيك‌هاي تيترنويسي را در 13 اصل خلاصه كنيم؛ هر اصل براي خود يك تكنيك را در برابر تيترنويس به رخ مي‌كشد.
این استاد دانشگاه در ادامه به بررسی هر کدام از این تکنیک ها پرداخت و درباره هماوايي(با تكرار حروف يا هم‌حروفي در ابتداي كلمات تيتر)  اظهار داشت: هرگاه بخواهيم، يك تيتر هماوا انتخاب كنيم كه حروف اول آن با هم تكرار شود به آن تكنيك تيتر زدن با انتخاب واژه‌هاي يكسان گفته می شود، مانند تيتر«روزهاي روشن روآندا» که اشاره به آينده‌ سياسي كشور روآندا پس از توافق گروه‌‌هاي سياسي براي برگزاري انتخابات دارد.
رضائیان در خصوص تکنیک هماوايي(با تكرار حروف يا هم‌حروفي در انتهاي كلمات تيتر) نیز بیان داشت: هرگاه بخواهيم، يك تيتر هماوا انتخاب كنيم كه انتهاي حروف آن با هم تكرار شود به آن تكنيك تيتر زدن با انتخاب واژه‌هاي يكسان اطلاق می شود، مانند تيتر «مرگ ارگ» که اشاره به فروپاشي بناي خشتي جهان تحت عنوان ارگ بم و گستردگي خسارات وارده بر اين ميراث قديمي در ايران دارد.
وی به تشریح تکنیک هماوايي(بدون تكرار حروف با آواي هماهنگ در ميان كلمات تيتر) نیز پرداخت و اظهار کرد: هرگاه بخواهيم، يك تيتر هماوا انتخاب كنيم كه حروف آن در ابتدا يا انتها تكرار نمي‌شود؛ اما به يك نوعي كلمات با هم شخصيت مشترك هماوا دارند، تيتر هماواي نوع سوم را تشكيل مي‌دهند؛ مانند تيتر «نماي سي در سينماي ناب».
این پژوهشگر ژورنالیسم واژه‌گزيني مطلوب را تکنیکی موثر در تیترنویسی عنوان کرد و گفت: اگر بخواهيم، براي يك اتفاق تلخ و نامطلوب واژه‌اي مطلوب را برگزينيم از اين تكنيك تيترزني استفاده مي‌كنيم.
وی ادامه داد: انتخاب واژگان مطلوب براي يك حادثه‌ تلخ و نامطلوب عملاً براي خوانندگان و مخاطبان «حُسن تعبير» به وجود مي‌آورد، به طور نمونه براي فوت خسرو شكيبايي، هنرمند نام‌آشناي سينما و تلويزيون، رسانه‌اي را سراغ نداريم كه تيتر زده باشد «شكيبايي مرد»، بلكه از تيترهايي مانند «هامون در خانه‌ سبز آرام گرفت» استفاده مي‌شود تا نشان دهد «حميد‌هامون» شخصيت اصلي فيلم ‌هامون و نيز شخصيت اصلي فيلم خانه‌ سبز، ديگر در ميان ما نيست.
به گفته رضائیان، گرچه در روزنامه‌نگاری واژه گزینی مطلوب به دلیل آمیخته شدن زبان‌ها با یکدیگر، گاه ما را به انتخاب واژگانی می‌کشاند که ممکن است در زبان‌های مختلف به کار رفته باشد و لزوماً ریشه ادبیات پارسی نداشته باشد که اینگونه واژه‌ها «لغات دخیل» نامیده می‌شوند.
وی در خصوص تکنیک واژه گزینی منفی نیز تاکید کرد: هرگاه بخواهيم، براي يك حادثه‌ عبرت‌آموز تيتري هشداري انتخاب كنيم يا در توصيف يك حادثه‌ تلخ، عمق فاجعه و منفي بودن آن را بيان كنيم از واژه‌گزيني منفي سود مي‌جوييم زیرا بار معنايي واژه سبب مي‌شود تا مخاطب به لايه‌ دوم رويداد رهنمون شود.
این مدرس روزنامه نگاری با بیان اینکه هرگاه بخواهيم، تيتر را با استعاره به مخاطب ارائه كنيم، موضوع اصلي در متن را به چيزي كه شبيه آن است، تشبيه مي‌كنيم، یادآور شد: به تعبير استاد محمدرضا شفيعي كدكني، استعاره ناميدن چيزي است به نامي جز نام اصلي‌اش هنگامي كه جاي آن چيز را گرفته باشد.
رضائیان درباره تکنیک کنایه نیز گفت: هرگاه بخواهيم، با زبان كنايه و تلويح به جاي زبان اشاره و تصريح مفهومي را به مخاطب ارائه كنيم، از اين تكنيك ادبي براي تيترزني مي‌توان سود جست، به طوري كه با اين روش، مخاطب با تطبيق كنايه و موضوع اصلي خود، مقصود نهايي تيترنويس را درمي‌يابد.
وی افزود: كنايه در ادبيات ايران به ويژه در شعر، دايره‌اي بس گسترده دارد، در روزنامه‌نگاري نيز به ويژه براي صفحات مياني و مجلات يا براي گزارش‌هاي نرم در رسانه‌هاي اينترنتي و الكترونيك بيشتر از صفحات و موضوعات خبري در رسانه‌ها استفاده مي‌شود.
وی در ادامه به بررسی تکنیک جناس پرداخت و بیان داشت: هرگاه بخواهيم، براي مقالات ادبي و فرهنگي از تيتري استفاده كنيم كه ظاهر لفظ برابر اما معني متفاوت باشد، از تكنيك جناس براي تيترنويسي مي‌توان سود جست.
این مدرس روزنامه نگاری، استقبال شعری را تکنیک دیگری در تیتر زدن عنوان کرد و گفت: هرگاه بخواهيم، از غناي شعري ادب فارسي در روزنامه‌نگاري نيز استفاده كنيم، دامنه‌ آن بسيار گسترده مي‌شود، به ويژه هنگام نگارش و ساخت يك متن، اما در تيتر استفاده از اين تكنيك كه از آن به نقیضه نيز ياد مي‌شود که كاربرد محدودي دارد.
رضائیان درباره تکنیک استقبال ضرب المثل نیز بیان داشت: اگر بخواهيم، تيتر را با يك ضرب‌المثل به مخاطب ارائه كنيم و همه‌ معنا را به او برسانيم، عملاً كوشيده‌ايم تا با استفاده از زبان غيرمستقيم و با يادآوري ضرب‌المثلي فراگير و عاميانه در ميان مخاطبان پيام اصلي را منتقل كنيم.
این پژوهشگر ژورنالیسم در ادامه به تشریح نوع دیگری از تکنیک های تیترزنی پرداخت و گفت: هرگاه بخواهيم، از يك تيتر خبري استفاده كنيم كه بيشتر جنبه‌ اطلاع‌رساني دارد و امكان بازي‌هاي واژگاني در تيتر وجود ندارد، ناچار مي‌شويم از واژه‌هايي استفاده كنيم كه نخ‌نما و كليشه شده‌اند و براي مخاطب تازگی ندارند، اما اطلاعات و پيام مورد نظر را سريع‌تر به مخاطب ارائه مي‌كنند.
وی افزود: مخاطبان اگر نيازي به اطلاعات آن تيتر داشته باشند، به متن مراجعه خواهند كرد، در غير اين صورت تيترهاي كليشه‌اي عملاً كار را تمام مي‌كنند و شايد خيلي حالت ترغيب‌كنندگي براي مخاطب نداشته باشند.
این مدرس روزنامه نگاری درباره تکنیک واژه گزینی خطابی نیز تاکید کرد: هرگاه بخواهيم، تيتري را با واژه‌هاي خطاب بنويسيم، بايد توجه داشته باشيم كه مخاطب، برداشت غيرمحترمانه‌اي از تيتر پيدا نكرده و پيام هشدارگونه‌ تيتر را دريابد.
رضائیان در ادامه این نشست مجازی به مقوله تیتر نویسی در وب نیز اشاره کرد و گفت: وظیفه‌ یک تیتر اینترنتی این است که مخاطب را متقاعد کند که کلیک کند و بقیه ماجرا را بخواند و کلیک‌های بیشتر، نشان می‌دهد که شما مخاطب‌تان را بهتر درك كرده‌ايد.

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    5.7.3.0
    V5.7.3.0