Monday, December 9, 2019
  • time : 15:20:48
  • Date : 10/14/2019
  • news code : 2899
معماری كارت پستالی در دوره ناصرالدین شاه در ایران رواج یافت
نخستین جلسه از دوره آشنایی با معماری قاجار و هنرهای وابسته با تدریس محمد آقاجانی در موزه گرمابه علیقلی آقا برگزار شد.

محمد آقاجانی در اولین جلسه آموزشی آشنایی با معماری قاجار که با حضور جمعی از فارغ‌التحصیلان و دانشجویان رشته معماری برگزار شده بود، گفت: آقامحمدخان قاجار فردی بسیار علاقمند به کتاب‌خوانی بود و حتی در جنگ‌های خود در شهرهایی چون شیراز و اصفهان، کتابخانه‌اش را هم با خود می‌برد؛ از آنجایی که در آن زمان اهل مطالعه بودن در بین مردم ایران عار و زشت بود، اشعار تمسخرآمیزی درباره او می‌سرودند.

وی با بیان اینکه در دوره محمدخان هنوز از تحول در ساختار معماری سنتی خبری نبود، افزود: پس از وی برادرزاده‌اش فتحعلی شاه بر تخت نشست؛ وی مردی بسیار شیک‌پوش بود، به طوری که در بیش از 15 سفرنامه از او با این صفت یاد شده است.

این مدرس دانشگاه در رشته معماری تصریح کرد: در دوره فتحعلی شاه کم کم معماری‌های جدیدی در کشور به خصوص در شهرهای تهران، اطراف کاشان و تبریز پدید آمد.

 

استفاده از دانش اروپاییان برای اصلاحات در ایران

آقاجانی تصریح کرد: حاکم ایران در این دوره به شدت درگیر مسائل سیاسی با روسیه بود چرا که شرایط سختی را به پادشاه ایران تحمیل کرده بودند لذا به مرور به سمت انگلیس و اروپا کشیده شد تا بتواند توسط آنها جلوی روسیه بایستد؛ وی آمال و آرزوهای زیادی از جمله فتح گرجستان را در سر داشت و همین بلندپروازی‌های او باعث شد حتی قسمت‌های دیگری از ایران را هم از دست بدهد.

آقاجانی گفت: پس از فتحعلی شاه، عباس میرزا فرزند وی بر تخت نشست؛ به جرات می‌توان گفت او تنها مرد عاقل، دانا و فرهیخته حکومت قاجار بود؛ حتی مردم آن زمان نیز عباس میرزا را بسیار دوست داشتند.

وی ادامه داد: ضعف ایران در آن دوره باعث شد عباس میرزا به فکر بیفتد که اصلاحاتی را در علوم مختلف از جمله علوم نظامی در کشور انجام دهد؛ لذا تصمیم گرفت از دانش اروپاییان استفاده کند؛ در همین راستا برای نخستین بار 8 دانشجو را به اروپا فرستاد تا در رشته‌های مختلف از جمله علوم نظامی تحصیل کنند؛ اما انتظارات شاه از آنها تامین نشد و به ایران بازگشتند.

آقاجانی تصریح کرد: عباس میرزا در سن جوانی فوت کرد؛ در حقیقت وی مخصوصا پس از امضای دو قرارداد گلستان و ترکمانچای به شدت افسرده شد و دق کرد؛ پس از او فرزندش محمد شاه برتخت نشست؛ وی ادامه دهنده راه پدر بود و تعدادی دانشجو به اروپا فرستاد؛ اگرچه بازهم نتیجه خوبی دربرنداشت ولی برخی از آنها با زبان آشنایی پیدا کردند و شرایطی محیا شد که کتاب‌های اروپاییان در علوم مختلف ترجمه شود و تکنولوژی‌هایی چون اتومبیل، راه‌آهن و برق به ایران وارد شد.

این مدرس دانشگاه تصریح کرد: پس از محمدشاه، ناصرالدین شاه قاجار حدود 50 سال حکومت کرد؛ وی علاقه زیادی به فرنگ داشت و در دوره او علاوه بر دانشجویان، پای سفیران، پزشکان و تاجران نیز به فرنگ باز شد؛ همین امر باعث شد تا با عکس‌هایی که ایرانیان از بناهای اروپایی می‌گرفتند، تغییراتی در معماری ایران آغاز شود.

این مدرس دانشگاه ادامه داد: در آن زمان، فرنگ رفته‌ها از داشتن ساختمان‌هایی با معماری قدیم ایرانی خجالت‌زده بودند؛ لذا عکس‌هایی که در فرنگ گرفته بودند را به معماران سنتی نشان دادند و نتیجه آن احداث ساختمان‌هایی شد با ساختار سنتی اما فرم و سازه فرنگی؛ در حقیقت با مصالح و تکنیک‌های سنتی، بنایی فرنگی می‌ساختند.

آقاجانی با بیان اینکه به این نوع معماری، کارت پستالی می‌گویند، گفت: این تحول، تجدد و نوگرایی که به یک باره در معماری و هنرهای وابسته به آن شکل گرفت، در بناهای مذهبی کمتر به چشم می‌خورد.

آقاجانی با بیان اینکه کاخ و مسجد سپهسالار دو بنای طراحی شده در دوره قاجار هستند، خاطرنشان کرد: مسجد سپهسالار از لحاظ ساختار و کاشی‌کاری، معماری سنتی دارد اما از نظر پوسته بیرونی شبیه به مسجد ایاصوفیه استانبول است.

این مدرس معماری دانشگاه تصریح کرد: در این دوره سعی می‌شد در تزئینات کاخ‌ها از نقوش برجسته سنگی و آینه‌کاری‌های اروپایی استفاده شود؛ حتی در نقوش کاشی‌کاری‌ها تصاویر کوشک‌های وسط باغ‌های اروپایی و کاخ‌های فرنگی به چشم می‌خورد.

آقاجانی با بیان اینکه در این دوره معماری ما به مرور از درون‌گرا به برون‌گرا تغییر کرد، گفت: شمس العماره نخستین ساختمان برون‌گرا در ایران بود.

گفتنی است، اولین جلسه از دوره آشنایی با معماری قاجار و هنرهای وابسته با تدریس محمد آقاجانی در موزه گرمابه علیقلی آقا وابسته به سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان برگزار شد و به صورت سلسله‌وار تا 5 آبان ادامه دارد.

Average :  0 |  Submitted :  0

Tags

    5.4.0.0
    V5.4.0.0